Onderzoek naar toekomst muurhagedis op St. Pietersberg

Met het project ‘Naar een nieuw bolwerk voor muurhagedis’ willen CNME Maastricht, Stichting RAVON en Natuurmonumenten onderzoeken of de muurhagedis een gezonde populatie op de Sint-Pietersberg kan vormen.

De Provincie Limburg, gemeente Maastricht en het Elisabeth Strouven Fonds steunen het project de komende vier jaar. Het doel is de totale populatie in Maastricht verder te laten groeien en te verbinden met  Belgische populaties en dat er risicospreiding plaatsvindt. Nu de ENCI-groeve weer terug wordt gegeven aan de natuur zorgt dat er grote oppervlaktes aan kalkrotsen gekoloniseerd kunnen worden door verschillende specialisten, zoals de muurhagedis.

De muurhagedis is een behendige beklimmer van oude vestingmuren in Maastricht. Dit zie je al aan de bouw van zijn lichaam; slank, een lange staart voor het evenwicht tijdens het klimwerk en lange tenen met lange nagels waarmee hij houvast heeft op de muur. Van oorsprong komt deze hagedis vooral op rotsen en stenige biotopen voor.

Zo koloniseerde hij ooit vanuit het zuiden via rotsen en grindige oevers in het Maasdal de kalkrotsen van de Sint-Pietersberg. Maastricht is daarmee de meest noordelijke plek in Europa waar de muurhagedis van nature voorkomt. Vanuit de Sint-Pietersberg wist de muurhagedis de oude vestingmuren waaronder het Frontenpark te bereiken. Helaas is de hagedis later verdwenen op de Sint-Pietersberg, onder andere door het dichtgroeien van graslanden, door bosaanplant en de grootschalige mergelwinning. Met de huidige populatie in de omgeving van het Frontenpark gaat het goed. Door beschermingswerk en gericht ecologisch beheer leven hier meer dan 500 volwassen dieren. Maar ook kent deze populatie een grote aanwas van jonge dieren, die deels verloren gaan, doordat ze geen geschikt nieuw leefgebied vinden.

In dit project wordt komend half jaar gekeken welke delen van de Sint-Pietersberg geschikt zijn en welke inrichtingsmaatregelen nog gewenst zijn. Als er inderdaad voldoende oppervlakte aan potentieel leefgebied op de Sint-Pietersberg aanwezig blijkt te zijn, dan kan de muurhagedis hier een nieuwe populatie gaan vormen. Gedurende een aantal jaren worden muurhagedissen dan, volgens een gericht uitzetplan, verplaatst van Noord- naar Zuid-Maastricht. Door monitoring worden de uitgezette hagedissen gevolgd en kan er eventueel bijgestuurd worden. 

foto: Cridi Frissen