Grandeur in prenten: de kastelen en bezittingen van Petrus Regout

Tom Cremers is een echte Maastrichtenaar en liefhebber van met name Limburgse kunst. Hij verzamelt gravures, schilderijen en beelden van de zogeheten ‘Maastrichtse school’, kunstenaars die in onze stad hun opleiding genoten. Sinds kort voegde hij 31 prenten, of litho’s, aan zijn collectie toe. Deze inmiddels gerestaureerde prenten zaten in een verwaarloosd album van een bekende Maastrichtenaar: Petrus Regout. Eén van de belangrijkste Maastrichtse figuren uit de 19e eeuw die Maastricht tot de grootste Industriestad van Nederland maakte door de keramische producties in de Sphinxfabriek. 

Het album

Regout legde zijn bezittingen vast in prenten omdat hij zichzelf graag het aanzien en status van een aristocraat aanmat. Hij beeldde zichzelf ook graag af als iemand van adel, zoals op de twee portretten in het album. Eentje staand met zijn eigen wapens en eentje als ruiter op een paard. De verschillende kastelen, zoals La Grande Suisse, Klein en Groot Vaeshartelt en zijn fabrieken aan de Boschstraat komen ook voorbij. Evenals zijn brandweerkorpsen, die als enige uitzondering zijn gefotografeerd. "Fotografie kwam net op in die tijd en vooruitstrevend als Regout was, werden er ook foto's aan het album toegevoegd", zo vertelt Cremers. Hij had namelijk een eigen hulpdienst voor het geval dat er brand uitbrak in zijn fabrieken. Bovendien liet hij zijn album niet door de eerst de beste drukkerij vervaardigen. In 1866 gaf hij hiervoor opdracht aan de meest vermaarde lithografische drukkerij in Parijs: Lemercier

Fantasie of werkelijkheid?

Eén van de voorstellingen in het album is niet meer in het echt terug te vinden. De litho van een tuin naar Engels voorbeeld lijkt op een sprookjesachtige voorstelling, maar toch is dat volgens Cremers zeker niet het geval. "Vaeshartelt was een soort van Versailles. Een lustoord", vertelt Cremers. Bij zo'n kasteel hoorde ook een koninklijke tuin. Regout liet een koninklijke tuin bouwen bij kasteel Groot Vaeshartelt met een Grand Canal, een fontein waarvan de contouren nu nog zichtbaar zijn, welliswaar onder begroeiing. "ik wil benadrukken dat het dus geen fantasie was, maar dat deze fontein dus daadwerkelijk heeft bestaan", aldus Cremers. Het feit dat alles op de prenten te herleiden is tot tastbare overblijfselen, zoals de fabriekspoort op de Boschstraat, is onderdeel van de fascinatie van Cremers voor de industrieel gigant :"Je kunt niet om Regout heen als belangrijk figuur in de Maastrichtse geschiedenis, bovendien spreekt hij enorm tot de verbeelding omdat je alles nog terugvindt en hierbij dus een beeld kunt vormen."

Tentoonstelling

De 31 prenten zouden eigenlijk het uitgangspunt zijn van een tentoonstelling bij Bureau Europa, die vanaf morgen zou openen. Door de coronamaatregelen is de expositei echter uitgesteld en opent deze net als bij alle andere musea en culturele instellingen later. Remco Beckers van Bureau Europa laat weten dat de opening, mits het kabinet de datum niet verandert, meteen op 14 januari zal plaatsvinden. De expositie is dan ongeveer vier weken voor het publiek te zien.